Trauma

Waarom het blijft bewegen, ook lang nadat het voorbij lijkt

Soms weet je rationeel dat iets voorbij is.
Het ligt achter je. Het is lang geleden.
En toch reageer je alsof het gisteren gebeurde.

Een opmerking raakt harder dan bedoeld.
Een conflict voelt groter dan de situatie vraagt.
Je trekt je terug, of je gaat juist vechten.

En achteraf denk je:
Waar kwam dit vandaan?

Veel mensen zeggen dan:
“Ik dacht dat ik dit al verwerkt had.”

Systemisch bekeken is dat geen mislukking.
Het is een teken dat iets nog geen plek kreeg.

Trauma is niet alleen wat er gebeurde

Trauma wordt vaak herleid tot een gebeurtenis:

• een verlies

• een ongeval

• een grensoverschrijding

• een moment waarop alles kantelde

Maar trauma is niet alleen wat er gebeurde.
Het is vooral wat er daarna niet kon gebeuren.

Wat niet gezegd kon worden.
Wat niet gedragen kon worden.
Wat geen bedding kreeg.

Wanneer iets te groot is om alleen te verwerken,
doet een mens (of een systeem) wat nodig is om te overleven.

Het leven gaat verder.
Maar iets blijft achter.

Hoe trauma blijft doorwerken

Wat geen plek krijgt, verdwijnt niet.
Het zoekt een andere vorm.

Bij mensen kan dat zichtbaar worden als:

• angst zonder duidelijke aanleiding

• relaties die telkens op hetzelfde punt vastlopen

• een voortdurende alertheid, zelfs wanneer het veilig is

• een lichaam dat niet meer ontspant

Niet omdat je faalt.
Maar omdat iets nog niet geïntegreerd is in het geheel.

Wanneer iemand iets draagt voor een ander

Soms lijkt het probleem zich te concentreren bij één persoon:

• het kind dat “moeilijk doet”

• de partner die vastloopt

• de medewerker die uitvalt

Systemisch bekeken is dat zelden toeval.

Die persoon toont vaak iets
wat elders niet gezien kon worden.

Dit noemen we symptoomdragerschap.
Niet als etiket.
Maar als functie.

De symptoomdrager draagt — meestal onbewust —
wat te zwaar was voor een ander,
of voor het systeem als geheel.

Trauma herhaalt zich niet zomaar

Veel mensen stellen zich deze vraag:
“Waarom maak ik dit opnieuw mee?”

Systemisch gezien herhaalt trauma zich niet om te straffen.
Het herhaalt zich omdat iets nog gezien wil worden.

Wat eerder geen plek kreeg,
klopt opnieuw aan.

Niet om opnieuw pijn te doen,
maar om eindelijk erkend te worden.

De blijvende verbinding

Trauma verbindt mensen —
ook wanneer ze elkaar nooit meer zien.

Zolang:

• verantwoordelijkheid niet helder ligt

• verlies niet erkend is

• schuld of onmacht niet benoemd kon worden

blijft de verbinding actief.

Daarom is loslaten vaak zo moeilijk.
Niet omdat iemand vasthoudt,
maar omdat iets nog niet op zijn plaats staat.

Niet te veel, niet te weinig

Trauma vraagt geen eindeloze aandacht.
Maar ook geen stilte.

Te weinig aandacht → het wordt ondergronds.
Te veel aandacht → het wordt allesbepalend.

Wat helpt, is passende aandacht:

• erkennen wat er was

• benoemen wat het gekost heeft

• zonder het opnieuw te laten gebeuren

Wanneer trauma een plek krijgt

Wanneer trauma erkend wordt:

• hoeft niemand het nog te dragen voor een ander

• vermindert de spanning

• stopt de onderstroom met duwen en trekken

Niet omdat het vergeten is,
maar omdat het opgenomen is.

Tot slot

Systemisch bekeken is trauma geen fout.
Het is een signaal van leven.

Het toont waar iets te groot was
om alleen te dragen.

Wanneer dat gezien wordt,
hoeft het niet langer te spreken via symptomen.

Herken je dit binnen teams of organisaties?
Ook systemen kunnen iets blijven meedragen, lang nadat men “verderging”.

👉 Lees hier verder:
https://www.kimjansen.be/blog/trauma-in-organisaties-systemisch-bekeken